Многу жени ги одложуваат превентивните гинеколошки прегледи затоа што немаат никакви здравствени тегоби. Но отсуството на симптоми не значи секогаш дека не постои ризик. Особено кога станува збор за ракот на грлото на матката, раното откривање на претканцерозните промени може да овозможи навремено лекување и спречување на развојот на малигната болест.
Според Светската здравствена организација, ракот на грлото на матката во голема мера може да се спречи преку вакцинација против хуман папилома вирусот, познат како ХПВ, и со редовен скрининг според националните медицински препораки. На светско ниво, во 2024 година биле проценети околу 604.000 нови случаи на ова заболување, а околу 280.000 жени починале од него.
ХПВ е широко распространет вирус, а одредени негови типови се поврзани со развојот на рак на грлото на матката. Кај многу луѓе инфекцијата поминува без сериозни последици, но долготрајната инфекција со високоризични типови може да предизвика клеточни промени. Токму затоа скринингот има значење и кај жени кои немаат болка или други очигледни предупредувачки знаци.
Вакцинацијата претставува важен дел од превенцијата, особено кога се спроведува пред изложување на вирусот. Сепак, вакцинираните жени исто така треба да ги следат препораките за скрининг. Возраста за започнување, видот на тестирање и интервалите меѓу прегледите зависат од националната програма, личната здравствена историја и проценката на гинекологот.
Најважната порака е дека превенцијата не треба да се одложува до појавата на симптоми. Редовниот контакт со избран гинеколог и информирањето за достапните скрининг-програми се едни од најкорисните чекори што жената може да ги преземе за сопственото здравје.
